Denizli'mizin güney sınırı boyunca, halk arasında Karcı Dağı olarak bilinen AKDAĞLAR yer alır. Yastık gibi Denizli'nin başucunda uzanan bu dağ silsilesinden, şehrimize doğru, elin parmakları gibi uzanan birçok dere yer almaktadır. Birbirinden güzel bu dereler sırasıyla batıdan doğuya doğru Kelleci Deresi, Altındere, ORNAZ  Deresi, İsrafil Deresi, Şirinköy Deresi, Yeşilköy Deresi, Çamlık Deresi, Zeytinköy Deresi, Gökpınar Deresidir.

Her mevsimde güzel olan bu dereler boyunca, Denizli'mizin, en kolay ve muhteşem manzaralı yürüyüş parkurları yer almaktadır. Sonbaharda daha bir güzel olan bu derelerimizde doğanın tüm renklerini görebilirsiniz. Çoğunda yaz kış akan suların sesi bu renk armonisi içersinde bizlere unutulmaz bir resital sunarlar. Sonbahara hüzün mevsimi deseler de bizim derelerimizde asla hüzne yer yoktur.

Yazı ve Fotoğraflar Dr.Vedat Özaltun'a aittir.

Güzel Denizli'mizde klasikleşmiş bazı gezi yolları vardır. Çamlıktaki birinci çeşme, dördüncü çeşme vs.. gibi. Son yıllarda İsrafil Deresi de Denizli halkı tarafından keşfedilmiş ve klasikleşmiş bir yürüyüş parkuru olmuştur. Denizli'li olup ta İsrafil Deresi'nin ismini duymayan insan yoktur sanırım. Çokları buraya en az 1-2 sefer gitmişlerdir.

Eski tarihlerde yerleşim yerlerine hind keneviri dikmek ve bundan elde edilen uyuşturucuyu kullanmak büyük suçmuş. Bu nedenle bazı açıkgözler şehir dışında olan bu dereye hind keneviri dikip kafa çekerlermiş. Bu nedenle bu dereye o zamanlar esrar mekanı anlamında "ESRAR İL" demişler. Denizli yerel lehçesinde bazı kelimelerin önüne "İ" harfi getirilerek konuşulur. Örneğin limona ilimon, nara inar, radyoya iradyo, lahanaya ilahana, resme iresim dedikleri gibi. Bu nedenle ESRAR İL  kelimesinin başına i harfi konarak İsrail Deresi olarak söylene gelmiş. Son zamanlarda İsrail Devleti'ni çağrıştırdığından ve de melekler kadar güzel olduğundan İSRAFİL Deresi olarak söylenir olmuş. İsrafil islam inancına göre Azrail, Cebrail ve Mikail ile birlikte dört büyük melekten biridir.

İsmi ister ESRARİL, ister İSRAİL, isterse İSRAFİL olsun Denizli'mize çok yakın ve en güzel derelerimizden birisidir.

NASIL GİDİLİR ?

Başkarcı beldesi içinden geçip sorarak veya levhaları takip ederek derenin başlangıcına gelirsiniz. Araçlarınızı bırakarak yol boyunca ilerlersiniz. Yol boyunca bazı yerlerde sulardan geçerek BAHÇEKİRŞE denen kaynak suyunun çıktığı yere gelirsiniz. Yakın zamana kadar dağ yamacından birkaç yerden birden çıkan kaynak suları karcı belediyesi tarafından içme suyu olarak yeniden düzenlenmiş. Bahçekirşede yol ikiye ayrılıyor. Hangi yoldan giderseniz gidin daire şeklinde dağ yamaçlarını dolaştıktan sonra yine aynı yere geliyorsunuz. Genellikle sağ kulvardan giderseniz Kestanelik denen bir yere geliyorsunuz. Eskiden bakir olan bu yerler orman yangınlarına daha çabuk müdahale edilebilmesi için ORMAN bölge müdürlüğünce düzgün bir yol açılmış. Mümkün olduğunca anıt kestane ağaçlarına minimum zarar verilerek açılmış olan bu yolu takip ederseniz daire çizerek tekrar bahçekirşe denen mesire yerine geliyorsunuz. Rehberiniz varsa ana yoldan ayrılarak TERAS, ÇOBAN ÇEŞMESİ, KAR KUYULARI vb.gibi daha zorlu kulvarlara girebilirsiniz. Yakın zamanda bu yol açılmadan dere boyunca ilerleyince orman kulübesi denen nefis bir yere ulaşıyordunuz. Ormanın koynunda biblo gibi duran bu kulübe, yurdum insanları tarafından tahtaları parça parça sökülüp yakılmak suretiyle yok edilmiştir. Bu güzellikler ne yazık ki şimdi mazideki fotoğraflarda kaldı.

Bu parkurun en güzel kısmı burası. adeta cennetten bir köşe. Anıt kestane ve çınar ağaçlarının altından, halı deseni gibi serpiştirilmiş çuha çiçeklerinin eşliğinde, suların oluşturduğu küçük şelaleleri izleyerek ilerliyorsunuz.

        

Karcı Beldesi’ndeki İsrafil Deresi’nden gidilen birçok yürüyüş rotası vardır. Teras bunların en tercih edilenlerin başında gelir. İsrafil Deresi’ne girilip BAHÇEKİRŞE denen yere gelinir. Buradan sağ kulvara girilip yeni açılan orman yolu boyunca ilerlenir. Kestanelik mevkisinden geçilerek ilerlenir. 2 Km sonra yamaçtaki 2 beyaz renkli kayayı geçer geçmez sağa doğru ilerleyen patikaya girersiniz. Bu patika biraz ilerde yeniden ikiye ayrılır. Doğru giderseniz karcılıların yazın kar aldıkları kar kuyularına ulaşırsınız. Sağ yöndeki patikaya girerseniz bu yol sizi döne döne TERAS denen yere götürür. Bu bölge oldukça diktir. O nedenle sık sık mola verip yavaş yavaş tırmanmalısınız. Siz yine de rehbersiz gitmeyin.

 

Teras’a ulaşınca karşınıza KARCI DAĞI’nın zirvelerinden TOKLU YATAK (2.300 m.) tüm görkemiyle karşınıza çıkar. Teras’a varmadan BAYRAK ÇEŞMESİ denen tek su kaynağı vardır.

Ornaz Dere'si, KARELYA  Evleri'nin hemen üstünde uzanan deredir. Karcı beldesinin sağ yolundan giderseniz Ornaz Deresi levhasını görürsünüz. Dere boyunca bir çok yürüyüş kulvarı ve  sayısız irili ufaklı şelaleler vardır. 5 km. sonra ORNAZ Şelalesine ulaşırsınız. Yakın zamanda şelalenin dibine kadar orman yolu açılmıştır. Rehberiniz varsa Ornaz Deresi'nden KARCI YAYLASI, ÇOBAN EVİ, DOKUZ ÇAM, KARABABA (2.308 M ) gibi birbirinden güzel rotalara gidebilirsiniz. Günübirlik yürüyüşler için ideal bir parkurdur. İçme suyu boldur.

Denizli-Göveçlik yolundan geçip Altın Dere köyüne geliyorsunuz. Denizli'ye 12 km., Karelya Evleri'ne 6 km. uzaklıkta ve yolu asfalttır. Eski ismi Gebe Deresi, yeni ismi Altındere olan vadi aniden karşınıza çıkıyor. Aracınızı vadinin başlangıcına bıraktıktan sonra dere boyunca ilerliyorsunuz. Altındere ismi gibi çok güzel bir dere. Derenin her iki yanından dik olarak yükselen yamaçlar sayısız güzellikte ve çeşitlilikte bitki örtüsü ve ağaçlarla kaplı. Dere boyunca giden patika yol bazen sağ taraftan bazen de sol taraftan ilerliyor. Karşıdan karşıya geçişleri sağlayan üç tane tarihi köprü var. Köprülerden geçerken insan kendini adeta rüya alemindeymiş gibi hissediyor. Tarihi taş köprülerin üzerindeyken, altımızdan geçen derenin sularının sesini dinlemek insanı çok rahatlatıyor. Zaten yürüyüş boyunca derenin sesinden ve vadiyi altınla kaplamışcasına güzelleştiren sonbahar yapraklarından başka bir şey duymuyor ve göremiyorsunuz.

Yürüyüşe başlar başlamaz her yer, sarının tüm tonlarından, kırmızıya kadar uzanan renk cümbüşüyle kaplıdır. Her mevsim güzel olan ALTINDERE, sonbaharda bir başka güzel olur. Altındere köylülerinin yayla evleri vadi boyunca sizlere eşlik eder. Yol boyunca asırlık çınar ağaçları ilginç gövdeleri ve cüsseleri ile zaten güzel olan doğaya daha da bir güzellik katarlar.

Sonbaharın bu güzelliklerini içimizde hissederek yukarı doğru yürüdüğünüzde 1.500 m. rakımlı ''Darı Yeri'' denen bölgeye gelirsiniz ve üzeri karla kaplı Babadağ (2.293 m.) tüm görkemi ile karşımıza çıkıverir. Denizli'nin en yüksek dağlarından biri olan Babadağ'ın kuzey yamacı sanki bıçakla kesilmişçesine  tepemizde duruverir.. Burada belli bir süre Babadağ'ı seyrettikten sonra ister dağa doğru yürüyüşünüze devam eder, ister buradan geri dönersiniz.

 Fazla eğimli olmaması, sürekli nehir kenarından gidilmesi ve doğa güzelliği nedeniyle Altındere, yaz kış tüm doğa dostları için ideal bir yürüyüş parkurudur. Hele sonbaharda fotoğraf çekmek için harika bir yerdir. Yolu tarif etmeye gerek yok. Sadece bir tek yol var. Buradan gidip buradan geri geliyorsunuz. Kaybolma tehlikesi hemen hemen hiç yok. Yazın giderseniz buradaki bahçelerden sebze ve meyve satın alabilir, Darı Yeri'nde közde darı pişirebilirsiniz.

KELLECİ Deresi, Denizli'ye 12 km. ve Karelya evleri'ne 9 km. uzaklıkta olup yolu asfalttır. Denizli-Göveçlik-Altındere rotasından sonra gelir. Derenin başlangıç yeri 750 m. rakımla başlayıp, 2.293 m. yüksekliğindeki Babadağ'da biter.

Kelleci köylülerinin, derenin Kumceviz ve Karaçam mevkilerinde yayla evleri vardır. Kelleci deresi'nin uzunluğu 8 km'dir. Her mevsim gidilebilecek çok güzel bir parkurdur. İster dere içersinden ister dere kenarından giden patika yol sizi Babadibine kadar götürür. Gelirken mutlaka fotoğraf makinanızı ve bol film getirin. Sonbahar hüzün mevsimi derler ama kelleci deresinde asla hüzne yer yoktur.

Araçlarınızla Şirinköy piknik alanına kadar gelip, burada araçlarınızı bırakıp dağlara doğru giden yoldan ilerliyorsunuz. Biraz ilerde tarihi taş yola giriyorsunuz. Zamanında bu yol Afrodisias ve Vakıf Köyü'ndeki antik kentlere gidermiş. Dere boyunca ilerledikten sonra taş ocaklarının olduğu yerde yol ikiye ayrılıyor. Sol kulvarı takip ederseniz sizleri dere boyunca dağların dibine kadar götürür.

Dere boyunca sararmış kestane ve rengarenk ağaçların eşliğinde ilerlersiniz. Bazen kestane ağaçlarının kovuklarında bile dinlenebilirsiniz. Dağ dibine gelindiğinizde karşınızda Kartal Yuvası denen sivri tepe sizleri tüm görkemiyle karşılar. Buradan sonra rehberiniz ve gerekli donanımınız yoksa lütfen geri dönün.

Doğa yürüyüşlerinde ayak bileğini geçen bir bot, baton, alt üst polar giysi, sırt çantası, mat, su, günlük yiyeceğiniz, yedek çorap ve iç çamaşırınız, bere, eldiven,   varsa termos, yağmurluk ve rüzgarlık, düdük, pusula, harita, bıçak, kibrit, tepe lambası vs. mutlaka olmalıdır.

Kartal yuvası tepesinin hemen arkasında BÜNGÜLDEK Çeşmesinde su bulabilirsiniz. Rehberiniz olmadan bulmanız çok zor.